و كسى براى آن به سوگ نمىنشيند . ( بر آن مهر نمىورزد . ) 19 - الجمع مع التفريق : الجمع مع التّفريق أن يجمع المتكلّم بين شيئين فى حكم واحد ثمّ يفرّق بين جهتى إدخالهما كقوله تعالى : 19 - جمع با تفريق است : جمع با تفريق اين است كه گوينده دو چيز [ يا بيشتر ] را تحت يك حكم گرد آورد سپس بين راههاى ورود آنها تحت آن حكم فرق گذارد . [ يعنى بگويد : اين از يك جهت تحت اين حكم در مىآيد و آن از جهت ديگر . ] مانند سخن خداى متعال : « خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ » « 1 » مرا از آتش و او را از گل آفريدى . مقصود مؤلف از آيه اين است كه : هردو در مخلوق خداوند بودن اجتماع دارند و در بنياد و خميرمايهء خلقت متفاوتند . و مانند سخن او : فوجهك كالنّار فى ضوئها * و قلبى كالنّار فى حرّها « 2 » پس چهرهء تو در درخشش بسان آتش است و قلب من در سوزش چون آتش . و مثل اين شعر سعدى : منم امروز و تو انگشت‌نماى زن و مرد * من به شيرين‌سخنى و تو به خوبى مشهور و مانند اين شعر سوزنى : من و تو هردو از گل زرديم * چه من از رنگم و تو از بويى و مانند اين شعر جودى : او مىدويد و من مىدويدم * او سوى مقتل من سوى قاتل او مىنشست و من مىنشستم * او روى سينه من در مقابل او مىبريد و من مىبريدم * او از حسين سر من از حسين دل

--> ( 1 ) - اعراف ، 12 ( 2 ) - اين شعر از رشيد الدين وطواط است .